• Ibhena lezindaba

Usuku Lomhlaba Lomhlaba kanye ne-APP I-China ibambisene ukuvikela ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo

Usuku Lomhlaba Lomhlaba kanye ne-APP I-China ibambisene ukuvikela ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo

Usuku Lomhlaba, oluba ngo-Ephreli 22 minyaka yonke, luwumkhosi oklanyelwe ngokukhethekile ukuvikelwa kwemvelo yomhlaba, ohlose ukukhulisa ulwazi lomphakathi ngezinkinga zemvelo ezikhona.

Ihlathi

Ukwenziwa Kwesayensi KaDkt. Paper Kudume

1. “Usuku Lomhlaba” lwama-54 emhlabeniibhokisi likashokoledi

i-photobank-19

Ngomhlaka-22 kuMbasa 2023, “Usuku Lomhlaba” lwama-54 emhlabeni wonke luzoba nesihloko esithi “Umhlaba Wabo Bonke”, okuhloswe ngaso ukukhulisa ulwazi lomphakathi, ukukhuthaza ukusimama kwemvelo, nokuvikela ukuhlukahluka kwezinhlobo zezinto eziphilayo.

Ngokusho kwe-Sixth Assessment Report ye-Global Environment Outlook (GEO) ekhishwe yi-United Nations Environment Program (UNEP), izinhlobo ezingaphezu kwesigidi zisengozini emhlabeni wonke, futhi izinga lokulahlekelwa kwezinto eziphilayo liphindwe kayi-1,000 kuneleminyaka eyi-100,000 edlule.

Sekuseduze ukuvikela ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo!

2. Kuyini ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo? ibhokisi likashokoledi

Amahlengethwa amahle, ama-panda amakhulu angenalwazi, i-orchid esigodini, ama-hornbill anezimpondo ezimbili amahle futhi angavamile emahlathini emvula… Ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo kwenza le planethi eluhlaza okwesibhakabhaka ibe nempilo kakhulu.

Phakathi neminyaka engama-30 phakathi kuka-1970 no-2000, igama elithi “izinto eziphilayo” laqanjwa futhi lasakazeka njengoba ubuningi bezinhlobo zezinto eziphilayo eMhlabeni behla ngo-40%. Kunezincazelo eziningi “zokwehlukahluka kwezinto eziphilayo” emphakathini wesayensi, futhi incazelo enegunya elikhulu ivela ku-Convention on Biological Diversity.

Nakuba lo mqondo umusha kakhulu, ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo ngokwako sekukhona isikhathi eside. Kungumkhiqizo wenqubo ende yokuziphendukela kwemvelo yazo zonke izinto eziphilayo emhlabeni wonke, lapho izinto eziphilayo zokuqala ezaziwayo zisukela eminyakeni ecishe ibe yizigidigidi ezingu-3.5.

3. “Isivumelwano Sokuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo”

Ngomhlaka-22 Meyi 1992, umbhalo wesivumelwano seSivumelwano Sokuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo wamukelwa eNairobi, eKenya. Ngomhlaka-5 Juni walowo nyaka, abaholi abaningi bomhlaba bahlanganyela eNgqungqutheleni Yezizwe Ezihlangene Yezemvelo Nentuthuko eyayibanjelwe eRio de Janeiro, eBrazil. Imihlangano emithathu emikhulu yokuvikelwa kwemvelo - iSivumelwano Sohlaka Lokushintsha Kwesimo Sezulu, iSivumelwano Sokuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo, kanye neSivumelwano Sokulwa Nokuhlanekezelwa Kwezindawo Eziphilayo. Phakathi kwayo, "iSivumelwano Sokuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo" siyisivumelwano samazwe ngamazwe sokuvikelwa kwezinsizakusebenza zezinto eziphilayo zomhlaba, esihlose ukuvikelwa kokuhlukahluka kwezinto eziphilayo, ukusetshenziswa okuqhubekayo kokuhlukahluka kwezinto eziphilayo kanye nezingxenye zaso, kanye nokwabelana okufanelekile nokunengqondo kwezinzuzo ezivela ekusetshenzisweni kwezinsizakusebenza zofuzo.ukupakishwa kwesipho sephepha

2

Njengelinye lamazwe anezinhlobonhlobo zezinto eziphilayo ezicebe kakhulu emhlabeni, izwe lami liphinde libe ngelinye lamaqembu okuqala ukusayina nokuqinisekisa iSivumelwano Sezizwe Ezihlangene Sokuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo.

Ngomhlaka-12 Okthoba 2021, engqungqutheleni yabaholi beNgqungquthela ye-15 yamaqembu eSivumelwano Sokuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo (i-CBD COP15), uMongameli uXi Jinping waveza ukuthi “Ukuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo kwenza umhlaba ugcwale amandla futhi kuyisisekelo sokusinda nokuthuthuka komuntu. Ukulondolozwa kwezinto eziphilayo kusiza ekugcineni ikhaya lomhlaba futhi kukhuthaza intuthuko yabantu esimeme.”

I-APP yaseShayina iyasebenza

1. Vikela intuthuko esimeme yezinhlobonhlobo zezinto eziphilayo

Kunezinhlobo eziningi zamahlathi, futhi izimiso zawo zemvelo zidlala indima ebalulekile ohlelweni lwemvelo lomhlaba wonke. I-APP China ibilokhu ibeka ukubaluleka okukhulu ekuvikelweni kwezinhlobonhlobo zezinto eziphilayo, ilandelwa ngokuqinile “uMthetho Wamahlathi”, “uMthetho Wokuvikelwa Kwemvelo”, “uMthetho Wokuvikelwa Kwezilwane Zasendle” kanye neminye imithetho nemigomo kazwelonke, futhi yakha “izilwane zasendle nezitshalo (kufaka phakathi izinhlobo ze-RTE, okungukuthi, izinhlobo Ezisengozini Ezingajwayelekile: Ezibizwa ngokuthi izinhlobo ezingavamile, ezisengozini futhi ezisengozini) Izimiso Zokuvikela, “Izinyathelo Zokulondolozwa Nokuphathwa Kokuqapha Kwezinto Eziphilayo” kanye neminye imibhalo yenqubomgomo.

Ngo-2021, i-APP China Forestry izofaka ukuvikelwa kokuhlukahluka kwezinto eziphilayo kanye nokugcinwa kokuzinza kwemvelo ohlelweni lwezinkomba zonyaka lwezemvelo, futhi yenze ukulandelela ukusebenza njalo ngeviki, njalo ngenyanga kanye nangekota; futhi ibambisane ne-Guangxi Academy of Sciences, i-Hainan University, i-Guangdong Ecological Engineering Vocational College, njll. Amakolishi nezikhungo zocwaningo lwesayensi ziye zabambisana ukwenza amaphrojekthi afana nokuqapha imvelo kanye nokuqapha ukuhlukahluka kwezitshalo.

2. I-APP China

Izinyathelo Eziyinhloko Zokuvikela Ukuhlukahluka Kwezinto Eziphilayo Zamahlathi

1. Isigaba sokukhetha ihlathi

Thola kuphela umhlaba wehlathi lezentengiselwano ochazwe nguhulumeni.

2. Isigaba sokuhlela ukutshalwa kwezihlahla

Phikelela ekwenzeni ukuqapha ukuhlukahluka kwezinto eziphilayo, futhi ngesikhathi esifanayo ubuze ihhovisi lendawo lezamahlathi, isiteshi samahlathi, kanye nekomidi ledolobhana ukuthi uzibonile yini izilwane zasendle ezivikelwe kanye nezitshalo ehlathini. Uma kunjalo, kuzophawulwa ngokucacile kumephu yokuhlela.

3. Ngaphambi kokuqala umsebenzi

Nikeza osonkontileka kanye nabasebenzi ukuqeqeshwa ngokuvikelwa kwezilwane zasendle nezitshalo kanye nokuphepha emlilweni ekukhiqizeni.

Akuvunyelwe ukuthi osonkontileka kanye nezisebenzi basebenzise umlilo ekukhiqizeni ezindaweni zamahlathi, njengokushisa indawo engenalutho kanye nokucwengisisa izintaba.

4. Ngesikhathi semisebenzi yamahlathi

Abakhi bezindlu kanye nabasebenzi bavinjelwe ngokuphelele ukuzingela, ukuthenga nokuthengisa izilwane zasendle, ukukha nokumba izitshalo zasendle ezivikelwe ngokungahleliwe, kanye nokubhubhisa izindawo zokuhlala zezilwane zasendle nezitshalo ezizungezile.

5. Ngesikhathi sokuqapha nsuku zonke

Qinisa ukudalulwa kolwazi mayelana nokuvikelwa kwezilwane nezitshalo.

Uma kutholakala izilwane ezivikelwe nezitshalo kanye namahlathi anenani eliphezulu lokulondolozwa kwe-HCV, izinyathelo zokuvikela ezifanele kufanele ziqaliswe ngesikhathi.

6. Ukuqapha imvelo

Bambisana nezinhlangano zangaphandle isikhathi eside, phikelela ekwenzeni ukuqapha imvelo yamahlathi okwenziwa, ukuqinisa izinyathelo zokuvikela noma ukulungisa izinyathelo zokuphatha amahlathi.

Umhlaba uyikhaya elivamile lesintu. Masiwamukele uSuku Lomhlaba luka-2023 futhi sivikele lo “mhlaba wazo zonke izidalwa eziphilayo” kanye ne-APP.


Isikhathi sokuthunyelwe: Ephreli-24-2023