Usuku lweHlabathi loMhlaba kunye ne-APP iTshayina iyasebenzisana ukukhusela iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo
Usuku loMhlaba, oluba ngomhla wama-22 ku-Epreli minyaka le, ngumnyhadala omiselwe ngokukodwa ukhuseleko lwendalo kwihlabathi, ojolise ekuphakamiseni ulwazi loluntu ngemiba ekhoyo yokusingqongileyo.
Ukusasazwa kweSayensi kaGqr. Paper
1. “Usuku Lomhlaba” lwama-54 ehlabathiniibhokisi yetshokholethi
Ngomhla wama-22 ku-Epreli, ngowama-2023, “uSuku loMhlaba” lwama-54 kwihlabathi liphela luza kuba nomxholo othi “uMhlaba wabo bonke”, ojolise ekuphakamiseni ulwazi loluntu, ukukhuthaza uzinzo lokusingqongileyo, kunye nokukhusela iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo.
NgokweNgxelo yoVavanyo lweSithandathu yeGlobal Environment Outlook (GEO) ekhutshwe yiUnited Nations Environment Programme (UNEP), iintlobo ezingaphezu kwesigidi zisengozini kwihlabathi liphela, kwaye izinga lokulahleka kwezinto eziphilayo liphindwe kayi-1,000 kunelo leminyaka eli-100,000 eyadlulayo.
Kusemnyango ukukhusela iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo!
2. Yintoni i-biodiversity? ibhokisi yetshokholethi
Iidolphin ezintle, iipanda ezinkulu ezingenangqondo, i-orchid entlanjeni, iihornbill ezintle nezinqabileyo ezineempondo ezimbini kwihlathi lemvula... Ukwahlukahluka kwezinto eziphilayo kwenza le planethi iluhlaza ibe nomdla kakhulu.
Kwiminyaka engama-30 phakathi kowe-1970 nowe-2000, igama elithi “biodiversity” laqanjwa laza lasasazeka njengoko ubuninzi beentlobo ngeentlobo eMhlabeni behla ngama-40%. Kukho iinkcazo ezininzi “zokwahluka kwezinto eziphilayo” kuluntu lwezenzululwazi, kwaye eyona nkcazo inegunya ivela kwiSivumelwano soKwahluka kwezinto eziphilayo.
Nangona le ngcamango intsha, i-biodiversity ngokwayo ibikho ixesha elide. Yimveliso yenkqubo ende yokuguquka kwezinto eziphilayo kwiplanethi yonke, apho izinto eziphilayo zokuqala ezaziwayo ziqala kwiminyaka ephantse ibe yi-3.5 yeebhiliyoni.
3. "Ingqungquthela yoBuntu obuHlanganyelweyo beBioloji"
Ngomhla wama-22 kuMeyi, ngo-1992, isicatshulwa sesivumelwano seSivumelwano soBuntu obuPhilayo samkelwa eNairobi, eKenya. Ngomhla wesi-5 kuJuni waloo nyaka, iinkokheli ezininzi zehlabathi zathatha inxaxheba kwiNgqungquthela yeZizwe eziManyeneyo malunga neNdalo noPhuhliso eyayibanjelwe eRio de Janeiro, eBrazil. Iingqungquthela ezintathu eziphambili malunga nokukhuselwa kwendalo - iSivumelwano soMgaqo-siseko malunga noTshintsho lweMozulu, iSivumelwano soBuntu obuPhilayo, kunye neSivumelwano sokuLwa ukuHlala kweNtlango. Phakathi kwazo, "iSivumelwano soBuntu obuPhilayo" yingqungquthela yamazwe ngamazwe yokukhusela izixhobo zebhayoloji zomhlaba, ejolise ekukhuseleni iintlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo, ukusetyenziswa ngokuzinzileyo kobuntu obuphilayo kunye nezinto ezikuyo, kunye nokwabelana ngokufanelekileyo nangengqiqo ngeenzuzo ezivela ekusetyenzisweni kwezixhobo zemfuza.ukupakishwa kwesipho sephepha
Njengelinye lamazwe aneentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo ezityebileyo kwihlabathi, ilizwe lam likwalinye lamaqela okuqala ukusayina nokuqinisekisa iSivumelwano seZizwe eziManyeneyo malunga noBuntu obuPhilayo.
Ngomhla we-12 kweyeDwarha ngo-2021, kwingqungquthela yeenkokheli zeNkomfa ye-15 yamaQela kwiNgqungquthela yoBuntu obuPhilayo (i-CBD COP15), uMongameli uXi Jinping wakhankanya ukuba “Ubomi obuPhilayo benza umhlaba uzaliswe bubomi kwaye kukwasisiseko sokusinda nophuhliso lomntu. Ukugcinwa kobomi obuPhilayo kunceda ukugcina ikhaya lomhlaba kwaye kukhuthaza uphuhliso lomntu oluzinzileyo.”
I-APP iTshayina iyasebenza
1. Ukukhusela uphuhliso oluzinzileyo lwezinto ezahlukeneyo eziphilayo
Kukho iintlobo ngeentlobo zamahlathi, kwaye i-ecosystems zazo zidlala indima ebalulekileyo kwi-ecosystem yehlabathi. I-APP China ibisoloko igxininisa ukubaluleka okukhulu ekukhuselweni kweentlobo ngeentlobo zezinto eziphilayo, ilandelwa ngokungqongqo "nguMthetho weHlathi", "uMthetho woKhuseleko lweNdalo", "uMthetho woKhuseleko lweZilwanyana zasendle" kunye neminye imithetho nemigaqo yesizwe, kwaye yaqulunqa "izilwanyana zasendle kunye nezityalo (kubandakanya iintlobo ze-RTE, oko kukuthi, iintlobo ezisengozini ezingaqhelekanga: ezibizwa ngokuba ziindidi ezinqabileyo, ezisengozini nezisengozini) Imithetho yoKhuseleko, "iMilinganiselo yoLondolozo lweNdalo kunye noLawulo lokuJonga" kunye namanye amaxwebhu omgaqo-nkqubo.
Ngowama-2021, i-APP China Forestry iza kubandakanya ukukhuselwa kwezinto eziphilayo kunye nokugcinwa kozinzo lwe-ecosystem kwinkqubo yesalathisi sendalo yonyaka, kwaye yenze ukulandelela ukusebenza rhoqo ngeveki, ngenyanga nangekota; kwaye isebenzisane neGuangxi Academy of Sciences, iYunivesithi yaseHainan, iGuangdong Ecological Engineering Vocational College, njl. Iikholeji kunye namaziko ophando lwesayensi asebenzisane ukuqhuba iiprojekthi ezifana nokubeka esweni i-ecosystem kunye nokubeka esweni ukwahluka kwezityalo.
2. I-APP yaseTshayina
Amanyathelo Aphambili Okukhusela Iintlobo Ngeentlobo Zezinto Eziphilayo Zamahlathi
1. Inqanaba lokukhetha ihlathi
Fumana kuphela umhlaba wehlathi othengiswayo ochazwe ngurhulumente.
2. Inqanaba lokucwangciswa kokulinywa kwamahlathi
Zingisa ekujongeni izinto ezahlukeneyo eziphilayo, kwaye kwangaxeshanye ubuze i-ofisi yamahlathi yasekuhlaleni, isikhululo samahlathi, kunye nekomiti yelali ukuba ngaba uzibonile izilwanyana zasendle ezikhuselweyo kunye nezityalo ehlathini. Ukuba kunjalo, kufuneka kuphawulwe ngokucacileyo kwimephu yocwangciso.
3. Ngaphambi kokuba uqale umsebenzi
Ukubonelela abakhi kunye nabasebenzi ngoqeqesho lokukhusela izilwanyana zasendle kunye nezityalo kunye nokhuseleko lomlilo kwimveliso.
Akuvumelekanga ukuba abakhi kunye nabasebenzi basebenzise umlilo ukuvelisa umhlaba wehlathi, njengokutshisa intlango kunye nokucoca iintaba.
4. Ngexesha lemisebenzi yamahlathi
Abakhi kunye nabasebenzi abavumelekanga ngokungqongqo ekuzingeleni, ekuthengeni nasekuthengiseni izilwanyana zasendle, ekuqokeleleni nasekumbeni izityalo zasendle ezikhuselweyo ngokungacwangciswanga, nasekutshabalaliseni iindawo zokuhlala zezilwanyana zasendle ezingqongileyo kunye nezityalo.
5. Ngexesha lokujikeleza imihla ngemihla
Qinisa ukwazisa abantu ngokukhuselwa kwezilwanyana nezityalo.
Ukuba kufunyenwe izilwanyana ezikhuselweyo kunye nezityalo kunye namahlathi anexabiso eliphezulu lokulondolozwa kwe-HCV, amanyathelo okukhusela afanelekileyo kufuneka aqaliswe ngexesha elifanelekileyo.
6. Ukubeka esweni indalo
Sebenzisana nemibutho yangaphandle ixesha elide, gxininisa ekwenzeni uhlolo lwendalo lwamahlathi okwenziwa, uqinise amanyathelo okukhusela okanye ulungise amanyathelo olawulo lwamahlathi.
Umhlaba likhaya eliqhelekileyo loluntu. Masiwamkele uSuku loMhlaba luka-2023 kwaye sikhusele lo “mhlaba wazo zonke izidalwa eziphilayo” kunye ne-APP.
Ixesha lokuthumela: Epreli-24-2023


