Gịnị mere ndị mmadụ ji azụta swiit?

Gịnị mere ndị mmadụ ji azụta swiit? (Gịnị mere ndị mmadụ ji azụta swiit?)Igbe swiiti)

 Shuga, bụ́ carbohydrate dị mfe nke na-enye ahụ ike ngwa ngwa, dị n'ọtụtụ nri na ihe ọṅụṅụ anyị na-eri kwa ụbọchị—site na mkpụrụ osisi, akwụkwọ nri na ihe ndị e ji mmiri ara ehi mee, ruo swiiti, achịcha na ihe oriri ndị ọzọ.

Lindsay Malone (Igbe swiiti)

Ihe omume dịka Ụbọchị Achịcha Mba nke a ma ama n'oge na-adịbeghị anya (Jenụwarị 23) na Ụbọchị Achịcha Chocolate Mba (Jenụwarị 27) na-akpọ anyị òkù ka anyị rie nri dị ụtọ—mana gịnị na-eme ka anyị chọsie ike iri nri ndị nwere shuga?

 Iji ghọta mmetụta anụ ahụ na uche nke shuga, akwụkwọ akụkọ The Daily na Lindsay Malone, onye nkuzi na Ngalaba Nri na Mahadum Case Western Reserve, kwurịtara okwu.

Gụkwuo ka ịmatakwu.Igbe swiiti)

1. Kedu ka ihe na-atọ ụtọ si emeghachi omume kpọmkwem na shuga dị n'ahụ? Olee ihe ndị na-eme ka ndị mmadụ na-enwe agụụ maka nri ndị nwere shuga?

Ị nwere ihe nnata uto n'ọnụ na afọ gị nke na-aza ụtọ. Ihe nnata uto ndị a na-ebufe ozi site na eriri sensory afferent (ma ọ bụ eriri akwara) gaa n'ebe ụfọdụ dị n'ụbụrụ nke na-etinye aka na nghọta ụtọ. E nwere ụdị mkpụrụ ndụ ihe nnata uto anọ iji chọpụta ụtọ dị ụtọ, umami, ilu na ụtọ dị ilu.

Nri ndị na-akpali usoro ụgwọ ọrụ n'ụbụrụ gị, dịka shuga na nri ndị ọzọ na-eme ka shuga dị n'ọbara gị dịkwuo elu, nwere ike ibute agụụ. Nri ndị na-adịghị atọ ụtọ (ndị dị ụtọ, nnu, ude na-esi ísì ụtọ ma dịkwa mfe iri) nwekwara ike ịkpalite homonụ ndị na-eme ka agụụ gụwa gị—dịka insulin, dopamine, ghrelin na leptin.

2. Olee ọrụ ụbụrụ na-arụ n'ime obi ụtọ dị n'iri nri dị ụtọ, oleekwa otú nke a si enye aka n'ọchịchọ inweta ihe oriri ndị nwere shuga karịa?(Igbe swiiti)

Sistemụ akwara etiti gị nwere njikọ chiri anya na usoro nri gị. Ụfọdụ mkpụrụ ndụ ihe nnabata ụtọ dịkwa n'afọ gị, yabụ mgbe ị na-eri nri dị ụtọ ma nwee mmụba na shuga dị n'ọbara, ụbụrụ gị na-asị: "Nke a dị mma, nke a masịrị m. Nọgide na-eme nke a."

Anyị nwere njikọ siri ike n'ịchọ ike ngwa ngwa ma ọ bụrụ na agụụ abịa ma ọ bụ na anyị chọrọ ike ọzọ iji si n'ụlọ na-ere ọkụ ma ọ bụ agụ gbapụ. Mkpụrụ ndụ ihe nketa anyị agbanwebeghị ngwa ngwa dịka gburugburu ebe obibi anyị. Anyị na-ejikọkwa nri ndị na-eme ka agụụ na-agụsi anyị ike. Chee echiche banyere donut na kọfị ụtụtụ gị. Ọ bụrụ na nke a bụ omume gị mgbe niile, ọ bụghị ihe ijuanya na ị ga-achọ donut oge ọ bụla ị na-aṅụ kọfị. Ụbụrụ gị na-ahụ kọfị ahụ wee malite iche ebe donut dị.

3. Kedu uru na ihe egwu dị na iri shuga?(Igbe swiiti)

Shuga nwere ike ịba uru maka egwuregwu, mmega ahụ, ndị egwuregwu wdg. Tupu emume, mmega ahụ siri ike ma ọ bụ asọmpi, isi iyi shuga dị mfe ịgbari nwere ike ịba uru. Ha ga-enye ume ngwa ngwa maka akwara na-enweghị ibelata mgbari nri. Mmanụ aṅụ, sirop maple dị ọcha, mkpụrụ osisi kpọrọ nkụ, na mkpụrụ osisi nwere obere eriri (dịka unere na mkpụrụ vaịn) nwere ike inye aka na nke a.

Nsogbu ndị metụtara iri shuga na-aka njọ site na enweghị mmega ahụ. Oke shuga, shuga agbakwunyere na carbohydrates ndị ọzọ dị mfe dịka ntụ ọka ọcha na ihe ọṅụṅụ 100% na-ejikọta ya na caries ezé, metabolic syndrome, mbufụt, hyperglycemia (ma ọ bụ shuga dị elu n'ọbara), ọrịa shuga, iguzogide insulin, oke ibu, oke ibu, ọrịa obi, na ọbụna ọrịa Alzheimer. Mgbe ụfọdụ, mmekọrịta ahụ na-akpata ya; n'oge ndị ọzọ, ọ bụ otu akụkụ n'ime otu ihe ndị na-ebute ọrịa.

4. Kedu ka anyị ga-esi nwee mmekọrịta ka mma na nri dị ụtọ site n'iji nlezianya eme ihe?(Igbe swiiti)

Ụfọdụ ndụmọdụ gụnyere iri nri nwayọ nwayọ, ịta nri nke ọma na iri nri anyị. Ọ dịkwa mkpa itinye aka na nri anyị n'agbanyeghị otú o kwere mee—ma ọ bụ site n'ịkọ ubi, nhazi nri, ịzụ ahịa ma ọ bụ isi nri na ime achịcha. Ime nri nke anyị na-eme ka anyị nwee ike ịchịkwa shuga anyị na-eri.

5. Maka ime ka mmadụ ghara inwe oke agụụ, kedu ihe anyị ga-eme iji chịkwaa agụụ shuga nke ọma?(Igbe swiiti)

E nwere ụzọ anọ m na-akwado maka ibelata ịdabere na shuga:

 Rie nri zuru oke, nke a naghị emecha nke ọma. Oke, eriri na protein nwere ike inye aka belata mmụba insulin na agụụ nri.

Wepụ ihe ndị ọzọ na-enye shuga. Kwụsị itinye shuga, sirop, ihe na-eme ka ihe dị ụtọ n'ime nri. Gụọ akwụkwọ mmado wee họrọ ngwaahịa ndị na-enweghị shuga agbakwunyere. Ihe ndị a na-agụnyekarị ihe ọṅụṅụ, ude kọfị, ihendori spaghetti na ihe na-esi ísì ụtọ.

Na-aṅụkarị ihe ọṅụṅụ na-enweghị ụtọ dịka mmiri, seltzer, tii ahịhịa na kọfị.

Nọgide na-arụsi ọrụ ike ma nọgide na-enwe ahụ dị mma, dịka abụba ahụ na oke akwara n'ọnọdụ dị mma. Akwara na-eji shuga ọbara na-agagharị ma na-enyere aka ịlụso insulin ọgụ. Nsonaazụ ya bụ ijikwa shuga ọbara nke ọma ma belata obere mmụba na mwụda.